Aandeel in onderhoudsreserve VvE = box 3

Het appartementsrecht en het lidmaatschap van de vereniging van appartementseigenaren zijn verschillende rechtsfiguren. De onderhoudsreserve en het lidmaatschaprecht van de Vereniging van Eigenaren, die de onderhoudsreserve heeft gevormd, maken geen deel uit van het appartement. Het lidmaatschap moet worden aangemerkt als een vermogensrecht dat bij het bepalen van de rendementsgrondslag van box 3 in aanmerking moet worden genomen.
Een eigenaar van een appartement is tevens lid van de vereniging van eigenaren (VvE) van het appartementencomplex. Maandelijks moet hij een bedrag aan servicekosten afdragen aan de vereniging. Een deel van die bijdrage wordt toegevoegd aan het vermogen van de VvE ten behoeve van toekomstig onderhoud van het complex. Het appartement (plus een parkeerplaats) geeft de eigenaar recht op 10/994e deel van het vermogen van de VvE, zijnde € 2.781. Bij het opleggen van de aanslag IB 2004 houdt de inspecteur rekening met het aandeel in de onderhoudsreserve van de VvE en rekent dat toe aan box 3. De eigenaar vindt echter dat het aandeel in de reserve is begrepen in de WOZ-waarde van het appartement en tekent bezwaar en vervolgens beroep aan.
De Hoge Raad vindt dat het appartementsrecht en het lidmaatschap van de vereniging van appartementseigenaren verschillende rechtsfiguren zijn. Ook al vloeit het lidmaatschap van rechtswege voort uit de hoedanigheid van de appartementseigenaar, het is niet afzonderlijk vervreemdbaar en het eindigt van rechtswege wanneer een lid ophoudt appartementseigenaar te zijn. Het lidmaatschap kan niet worden aangemerkt als een gebouw en is ook niet aan te merken als een eigen woning in de zin van de wet. Volgens de wet moet worden uitgegaan van eigenwoningwaarde uit de Wet WOZ. Bij de bepaling van de waarde van een appartement dient daarom geen rekening te worden gehouden met onderhoudsreserve van een VvE. Het aandeel in de onderhoudsreserve maakt immers geen deel uit van de prijs die wordt betaald voor de onroerende zaak zelf. Kortom, ook bij de bepaling van de waarde volgens de Wet WOZ wordt geen rekening houden met de onderhoudsreserve en het lidmaatschap van de VvE. Ook als een eigenaar van een woning (geen appartement) zelf reserves voor toekomstig onderhoud aanlegt, worden deze reserves niet als deel van de eigen woning aangemerkt. Het lidmaatschapsrecht moet worden aangemerkt als een vermogensrecht dat bij het bepalen van de rendementsgrondslag van box 3 in aanmerking moet worden genomen.

Bron: HR 13-08-2010, nr. 09/00181 (LJN: BL7268)