Kwijtschelding en afzien van afkoopsom is loon

Het kwijtschelden of het afzien van het verhalen van een afkoopsom in verband met de voortijdige beëindiging van een leasecontract moet als belastbaar loon worden aangemerkt. Dit heeft Rechtbank Haarlem onlangs beslist.
Een auto van de zaak kan gemak en flexibiliteit opleveren maar ook problemen als een leasecontract voortijdig wordt beëindigd omdat de werknemer van baan wisselt. In dat geval is de werknemer normaliter een afkoopsom verschuldigd aan de werkgever. Het leasecontract wordt dan afgekocht voor de resterende looptijd. In deze zaak was een aantal werknemers met een leasecontract in 2004 en 2005 vrijwillig uit dienst getreden. Daarbij hadden zij een afkoopsom betaald. De afkoopsom zag op de bovennormbijdrage die door de werknemers was betaald in verband met het rijden in een duurdere auto. Met sommige werknemers was afgesproken dat de afkoopsom werd kwijtgescholden; anderen hadden de afkoopsom nooit betaald en de werkgever had dit ook nooit op hen verhaald.
De Belastingdienst was van mening dat het kwijtschelden en het afzien van de afkoopsom moest worden aangemerkt als loon en legde daarom een naheffingsaanslag loonbelasting/premie volksverzekeringen op voor de jaren 2004 en 2005. De werkgever was het niet eens met de naheffingsaanslagen en ging uiteindelijk in beroep bij Rechtbank Haarlem. De werkgever was van mening dat geen sprake was van loon omdat de kwijtschelding moest worden aangemerkt als een wijziging van de arbeidsovereenkomst voorafgaand aan de beëindiging van het dienstverband. Bij werknemers waarbij is afgezien van het verhalen van de afkoopsom was volgens de werkgever sprake van negatief loon of van een eigen bijdrage voor privégebruik.
Volgens de rechtbank had de werkgever niet aannemelijk gemaakt dat sprake was van een wijziging van de arbeidsovereenkomst. Er was eerder sprake van een afspraak in het kader van het beëindigen van een arbeidsovereenkomst. Daarbij kreeg de werkgever een vordering op de werknemer ter grootte van de afkoopsom die tegelijkertijd werd kwijtgescholden. Op het moment van de kwijtschelding werd de vordering volgens de rechtbank als loon genoten als de kwijtschelding zijn oorzaak vond in de dienstbetrekking. Hiervan was in dit geval sprake. De rechtbank vond het namelijk niet aannemelijk dat de werkgever de bedragen had kwijtgescholden in haar hoedanigheid als crediteur maar als werkgever, en wel in het kader van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. De bovennormbijdrage die alleen moest worden betaald als de werknemer persoonlijk kiest voor een duurdere auto, ziet op privéoverwegingen en niet op overwegingen in het kader van de dienstbetrekking. Dit geldt volgens de rechtbank dan ook voor de afkoopsom, zodat geen sprake was van negatief loon.


Rb. Haarlem 06-07-2011, nr. 10/4941 (LJN: BR1107)