Geen heffingvrij vermogen voor buitenlandse belastingplichtigen

Iemand die in het buitenland woont, maar vermogen in Nederland heeft, komt niet in aanmerking voor het heffingvrije vermogen van box 3. Het heffingvrije vermogen houdt verband met de fiscale draagkracht van een belastingplichtige en is niet verbonden aan vermogensbestanddelen.
Een inwoner uit Duitsland en een inwoner uit België beschikken beiden over vastgoed in Nederland. De Duitser via beleggingsfondsen, de Belg is eigenaar van het vastgoed. Beiden hebben aangifte inkomstenbelasting gedaan maar daarbij niet geopteerd voor binnenlandse belastingplicht. Beiden hebben bij de berekening van het belastbare inkomen uit sparen en beleggen het heffingsvrije vermogen in mindering gebracht op de gemiddelde rendementsgrondslag. De inspecteur heeft het heffingvrije vermogen niet in aanmerking genomen.
Beide belastingplichtigen beroepen zich voor de rechter op het Europese Verdrag. Volgens de Hoge Raad is de toepassing van het heffingvrije vermogen afhankelijk van de omvang van het totale voor het vaststellen van de rendementsgrondslag in aanmerking te nemen vermogen van de belastingplichtige. Het heffingvrije vermogen is bedoeld om belastingplichtigen niet vanaf de eerste euro in de heffing over een forfaitair rendement van dat vermogen te betrekken. Deze tegemoetkoming is volgens de wetgever vooral bedoeld voor beleggers en spaarders met kleine vermogens. De aftrek van heffingvrij vermogen is niet verbonden aan (de aard van) enige activiteit van de belastingplichtige of (de exploitatie van) bepaalde vermogensbestanddelen of aan inkomsten of de bron waaruit deze afkomstig zijn. Door de koppeling aan het totale ter bepaling van de rendementsgrondslag in aanmerking te nemen vermogen, houdt het heffingvrije vermogen in algemene zin verband met de fiscale draagkracht van belastingplichtige. Daarmee is het een belastingvoordeel dat voorvloeit uit de in aanmerkingneming van de persoonlijke situatie en de gezinssituatie van de betrokkene.

HR 09-12-2011, nr. 10/01409 (LJN: BT1514)
HR 09-12-2011, nr. 10/03765 (LJN: BR7049)